Er zijn twee manieren waarop een oud-Nederlander het Nederlanderschap kan terugkrijgen: via de optieprocedure of door naturalisatie. LET OP: van de optieprocedure genoemd onder a) kon maar tot en met 31 maart 2005 gebruik worden gemaakt! Na 31 maart 2005 is het voor deze categorie oud-Nederlanders niet meer mogelijk om een optieverklaring af te leggen.

• Optieprocedure
• Naturalisatie

Optieprocedure

Een optieverklaring kan door de volgende oud-Nederlanders worden afgelegd:

a) oud-Nederlanders die meer dan 10 jaar onafgebroken woonden in het land waarin zij zijn geboren en waarvan zij ook de nationaliteit bezitten (*) In 1985 werd de Rijkswet op het Nederlanderschap van kracht. Meerderjarige Nederlanders raakten het Nederlanderschap kwijt als zij ná 1985 tien jaar of langer onafgebroken woonden in het land waarin ze waren geboren en waarvan zij ook de nationaliteit bezaten. Dat betekende dat vanaf 1995 veel Nederlanders in het buitenland hun Nederlanderschap kwijtraakten. Het betreft hier vooral Nederlanders die in Australië, Nieuw-Zeeland, Canada, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika zijn geboren.

De gewijzigde Rijkswet op het Nederlanderschap maakt dit verlies van het Nederlanderschap op twee manieren ongedaan:

• Heeft u ná 1 januari 1990 een Nederlands paspoort of bewijs van Nederlanderschap gekregen? U krijgt dan het Nederlanderschap automatisch terug en u wordt geacht het Nederlanderschap nooit te hebben verloren. Dit geldt sinds 1 februari 2001. 
  
• Heeft u ná 1 januari 1990 géén Nederlands paspoort of bewijs van Nederlanderschap gekregen? U kunt dan op grond van de wetswijziging van 1 april 2003 het Nederlanderschap met terugwerkende kracht terugkrijgen door een schriftelijke optieverklaring af te leggen. Dit kon tot en met 31 maart 2005. Van deze optiemogelijk kan nu geen gebruik meer worden gemaakt.

(*) Let op: deze optiemogelijkheid is niet van toepassing op de volgende oud-Nederlanders:

• oud-Nederlanders die vóór 1 januari 1985 de Nederlandse nationaliteit zijn kwijtgeraakt, omdat zij buiten het Koninkrijk der 
  Nederlanden zijn geboren en na hun meerderjarigheid (dat was toen 21 jaar) tien jaar onafgebroken hebben gewoond buiten het  
  Koninkrijk der Nederlanden. Zij hebben geen kennisgeving tot behoud van het Nederlanderschap afgelegd voor afloop van de 
  tienjaartermijn. Het gaat hier vooral om oud-Nederlanders die voor 1 januari 1954 in het buitenland zijn geboren;
• oud-Nederlanders die afstand hebben gedaan van het Nederlanderschap;
• oud-Nederlanders van wie het Nederlanderschap is ingetrokken.

b) oud-Nederlanders die ten minste één jaar legaal hoofdverblijf hebben in het Koninkrijk der Nederlanden (**) De optieverklaring kan in dit geval alleen worden afgelegd bij de afdeling Burgerzaken van de gemeente waar u staat ingeschreven. U moet in het bezit zijn van een verblijfsvergunning met een niet-tijdelijk karakter. Indien u in het buitenland woont en op vakantie bent in Nederland, kunt u van deze optiemogelijkheid geen gebruik maken.

(**) Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba

c) oud-Nederlanders die niet in het Koninkrijk der Nederlanden wonen. U moet dan wel het Nederlanderschap tijdens uw meerderjarigheid zijn kwijtgeraakt doordat u een andere nationaliteit heeft verkregen (***). Ook moet u voldoen aan één van de volgende voorwaarden:

• u bent geboren in het land waarvan u de nationaliteit bezit en u woonde daar op het moment dat u die nationaliteit verkreeg, of
• u heeft voordat u 18 werd ten minste vijf jaar aaneengesloten gewoond in het land waarvan u de nationaliteit bezit, of
• u was op het moment dat u die andere nationaliteit verkreeg, gehuwd met iemand met die nationaliteit.

Deze optieverklaring kan tot en met 31 maart 2013 worden afgelegd.

(***) Let op: deze optiemogelijkheid is niet van toepassing op de volgende oud-Nederlanders:

• oud-Nederlanders die de Nederlandse nationaliteit zijn kwijtgeraakt in verband met de onafhankelijkheid van Suriname of Indonesië;
• oud-Nederlanders die de Nederlandse nationaliteit zijn kwijtgeraakt in verband met een nationaliteitsverdrag ter voorkoming van 
  dubbele nationaliteit. Nederland is sinds 10 juni 1985 aangesloten bij dit verdrag. Klik hier voor meer informatie over dit verdrag;
• oud-Nederlanders die de Nederlandse nationaliteit zijn kwijtgeraakt als minderjarige door bijvoorbeeld te delen in de naturalisatie 
  van een ouder;
• oud-Nederlanders die vóór 1 januari 1985 de Nederlandse nationaliteit zijn kwijtgeraakt, omdat zij buiten het Koninkrijk der 
  Nederlanden zijn geboren en na hun meerderjarigheid (dat was toen 21 jaar) tien jaar onafgebroken hebben gewoond buiten het 
  Koninkrijk der Nederlanden. Zij hebben geen kennisgeving tot behoud van het Nederlanderschap afgelegd voor afloop van de 
  tienjaartermijn. Het gaat hier vooral om oud-Nederlanders die voor 1 januari 1954 in het buitenland zijn geboren;
• oud-Nederlanders die afstand hebben gedaan van het Nederlanderschap;
• oud-Nederlanders van wie het Nederlanderschap is ingetrokken.

Overige voorwaarden kunt u vinden in de brochure  ‘Hoe krijgt u de Nederlandse nationaliteit terug? Optie- en naturalisatieprocedure voor oud-Nederlanders’.

Naturalisatie

Een naturalisatieverzoek kan in het buitenland door de volgende oud-Nederlanders worden ingediend:

• oud-Nederlanders die zijn geboren en getogen in Nederland;
• oud-Nederlanders die niet zijn geboren en getogen in Nederland, maar bijvoorbeeld minstens de helft van het basisonderwijs in Nederland hebben gevolgd.

U mag niet wonen in het land waarvan u de nationaliteit bezit en u moet voorafgaande aan uw naturalisatieverzoek in sommige gevallen de naturalisatietoets met goed gevolg hebben afgelegd.

Overige voorwaarden kunt u vinden in de brochure  ‘Hoe krijgt u de Nederlandse nationaliteit terug? Optie- en naturalisatieprocedure voor oud-Nederlanders’.